Wat is AuDHD, en hoe zien ADHD en autisme er samen uit?

Ik wil elke week iets nieuws beginnen én ik wil dat elke dag precies hetzelfde verloopt. Allebei tegelijk, allebei écht en jarenlang dacht ik dat ik gewoon een moeilijk mens was.

Wat AuDHD betekent

AuDHD is een samentrekking van autisme en ADHD. Je vindt het woord niet in de DSM, het handboek waarmee psychiaters diagnoses stellen, want daar staan het gewoon als twee aparte diagnoses naast elkaar. Het woord komt van mensen die het zelf hebben en die merkten dat "ADHD én autisme" iets anders voelt dan de optelsom van de twee.

Tot 2013 mocht je trouwens officieel niet eens beide diagnoses tegelijk krijgen, pas sinds de DSM-5 kan dat. En dat verklaart al een heel stuk waarom zoveel volwassenen vandaag pas de tweede helft van hun verhaal ontdekken.

Hoe vaak komt het voor?

Vaker dan je denkt. Een meta-analyse van Rong en collega's (2021, 63 studies) schat dat 38,5% van de autistische mensen op dit moment ook ADHD heeft en 40,2% ooit in hun leven. Dat is bijna 1 op 2,5.

Een grote Amerikaanse studie van Yerys en collega's (2025) keek in de dossiers van 3,5 miljoen volwassenen en vond ADHD bij 26,7% van de autistische volwassenen zonder verstandelijke beperking, tegenover 2,7% bij niet-autistische volwassenen. Vijf keer zo vaak, dus.

En omgekeerd geldt het ook. In een meta-analyse van Hollingdale en collega's (2020, bijna 62.000 kinderen en jongeren) haalde ongeveer 21% van de kinderen met ADHD de drempel voor autisme.

Twee delen van hetzelfde brein

Het meest herkenbare aan AuDHD is de tegenstrijdigheid. In een kleine Britse studie (Craddock, 2025) beschreven vrouwen met een late AuDHD-diagnose het als twee aparte delen van hun brein die elkaar tegenspreken én aanvullen. Dat is kwalitatief onderzoek met zes deelnemers, dus geen harde wetenschap, maar het is wel precies wat ik zelf voel en in gesprekken hoor.

Zo ziet dat er bij veel mensen uit:

• Je ADHD wil spontaan op reis, je autisme wil drie weken op voorhand weten wat je daar gaat eten, waar je gaat verblijven, hoe transport in elkaar zit en hoe elke dag eruit gaat zien.
• Je ADHD vergeet de routine, je autisme gaat in het rood als de routine wegvalt.
• Je ADHD zoekt prikkels en mensen op, je autisme is na twee uur gezelschap volledig uitgecheckt.
• Je ADHD praat erdoor, je autisme neemt elk woord letterlijk en analyseert het achteraf nog drie dagen.

En hier komt het ambetante stuk: de twee kunnen elkaar ook verbergen. Je ADHD maakt je sociaal en spontaan genoeg om "niet autistisch" te lijken en je autisme maakt je gestructureerd genoeg om "niet ADHD" te lijken. Zo blijf je jaren onder de radar, voor anderen en voor jezelf.

Waarom vrouwen het zo laat ontdekken

Een Britse studie van Wills en Chakraborty (2026) sprak met 46 vrouwen tussen 35 en 65 die laat hun diagnose kregen. 27 van hen wachtten langer dan een jaar op een onderzoek en 10 zelfs langer dan drie jaar. Van de 19 vrouwen die eerder een andere psychische diagnose hadden gekregen, waren er 12 het daar niet mee eens en angst en depressie waren de vaakst genoemde foute labels. En na de diagnose? 28 van de 34 kregen geen enkele opvolging.

Dat laatste raakt mij nog het meest. Je krijgt eindelijk je naam en dan staat er niemand.

Wat helpt

Bij AuDHD werkt een aanpak die enkel op ADHD of enkel op autisme mikt vaak maar half, want wat het ene deel helpt, maakt het andere soms net moeilijker. Wat ik bij mezelf en bij mijn cliënten zie werken:

• Structuur die ruimte laat, dus een vaste dagindeling met open blokken erin, zodat beide delen iets krijgen.
• Prikkels doseren in plaats van vermijden: wél naar dat feest, maar met een vertrekuur dat je op voorhand afspreekt.
• Je eigen handleiding schrijven, letterlijk opschrijven wat jouw brein nodig heeft in welke situatie, zodat je het niet elke keer opnieuw moet uitvinden.

Dat laatste is wat we in een 1-op-1 gesprek samen doen. Geen diagnose, wel een vertaling van jouw brein naar gewone woorden.

Je bent niet tegenstrijdig, je bent gewoon twee dingen tegelijk en dat mag. Herken jij jezelf hierin, dan hoef je dat niet alleen uit te zoeken. 💜