Een eigen zaak starten met ADHD of veel interesses: waar begin je?

Waarom mensen met ADHD vaker starten

Dit is een van de weinige plekken waar onderzoek en ervaring elkaar helemaal vinden. Een Nederlandse studie van Lerner, Verheul en Thurik (2019) bij 9.869 studenten, waarvan 4,2% een ADHD-diagnose had, vond dat die laatste groep 63% meer kans had om te willen ondernemen en 79% meer kans om het effectief te doen. Een Zweedse tweelingstudie (Verheul en collega's, 2016, ruim 7.000 deelnemers) vond hetzelfde patroon: hyperactiviteit verhoogde de kans op zelfstandig werk, terwijl aandachtsproblemen niks deden.

De meest recente meta-analyse (Tran, Wiklund en collega's, 2025, 47 studies) legt de vinger op de wonde. Hyperactiviteit en impulsiviteit hangen samen met starten, maar niet met de resultaten na de start. Aandachtsproblemen hangen niet samen met starten, maar wél negatief met de resultaten.

In gewone woorden: je ADHD-brein is gebouwd om te beginnen en niet om af te werken. Dat is geen vonnis, dat is gewoon informatie, want wie dat weet, bouwt zijn zaak anders.

Waarom "wat?" de verkeerde eerste vraag is

"Ik wil een eigen zaak starten, maar wat?" Die vraag hoor ik vaker dan elke andere en bij mensen met veel interesses komt ze met een twist: niet "ik weet niks", maar "ik weet duizend dingen en ik kan niet kiezen".

Over mensen met veel interesses (multipassionates, zoals dat veel besproken wordt vandaag) bestaat trouwens geen recent peer-reviewed onderzoek en dat mag gezegd worden. Wat ik erover zeg, komt uit mijn eigen leven en uit mijn gesprekken als bedrijfsmentor.

Wat ik zie, is dat de vraag "wat?" blokkeert omdat ze om een definitieve keuze vraagt. En een brein dat van nieuwheid leeft, voelt een definitieve keuze als een gevangenis, dus kiest het niet en dus start het niks.

De vraag die wél werkt: wat kan ik deze maand testen zonder dat het pijn doet als het niet lukt?

Van duizend ideeën naar één eerste stap

Zo zou je het kunnen aanpakken en zo doe ik het ook in een brainstorm met starters:

• Dump alles. Elk idee op papier, zonder oordeel, dertig of vijftig of honderd. Het hoofd moet leeg voor het kan kiezen.
• Zoek de rode draad. Bij veel mensen zit er onder die duizend ideeën één ding dat telkens terugkomt: een probleem dat je graag oplost of een soort mens die je graag helpt. Dát is de zaak en de ideeën zijn de verpakking.
• Kies het kleinste experiment. Niet de webshop maar vijf producten op een markt, niet de praktijk maar drie gratis gesprekken, niet het boek maar één blog.
• Zet een einddatum. Vier weken en dan evalueren, want een brein met tijdsblindheid heeft een eindstreep nodig, anders begint het gewoon aan het volgende.
• Doe het in bijberoep. In België kan je starten als zelfstandige in bijberoep naast je job, met lagere sociale bijdragen in het begin. Dat haalt de druk eraf en druk is bij ADHD de snelste weg naar bevriezen.

De valkuilen die ik ken van dichtbij

• Hyperfocus op de verpakking. Drie weken aan een logo en nul klanten gesproken (ja, dat was ik).
• Alles tegelijk. Vijf diensten lanceren in één maand en dan geen enkele goed.
• Het saaie overslaan. Facturen, boekhouding, opvolging. Dat is precies waar die meta-analyse over "resultaten na de start" over gaat. Besteed het uit of maak het mechanisch, maar negeer het niet.
• Alleen doen. Een ADHD-brein werkt beter met iemand die meekijkt of gewoon naast je zit te werken, al is het aan iets anders. Dat werkt ook voor ondernemen.

Wat je sterkte is

Je ziet kansen die anderen missen. Je durft te springen waar anderen nog aan het rekenen zijn. Je kan in een week doen waar anderen een kwartaal over doen, tenminste als het je interesseert. Een studie bij 802 Franse zaakvoerders (Wismans en collega's, 2020) koppelde hyperactiviteit aan meer risicobereidheid en meer proactiviteit en dat zijn gewoon ondernemerseigenschappen.

Het enige wat je moet bijbouwen, is een systeem dat de rest doet terwijl jij springt.

Je hoeft niet te kiezen tussen al je interesses, je moet enkel kiezen waar je begint. Herken jij jezelf hierin, dan hoef je dat niet alleen uit te zoeken. 💜

Wat ik hier schrijf, is richting en geen garantie. Ondernemen zit vol factoren die niemand voorspelt en de beslissingen neem jij.