Hoe herken je ADHD bij vrouwen?

"Jij? ADHD? Jij bent toch zo rustig."

Die zin heb ik intussen meer gehoord dan ik kan tellen en elke keer denk ik hetzelfde: ja, van buiten. Van binnen staat de radio op tien zenders tegelijk en probeer ik gewoon te onthouden wat jij me drie zinnen geleden vroeg.

Waarom het bij vrouwen anders zichtbaar is

Het beeld dat we van ADHD hebben, is decennialang gebouwd op jongens die druk en luid zijn en uit de bank vallen. Een systematische review van Dimitri en collega's (2025, 67 studies) laat zien wat dat met ons deed. In de klinische praktijk worden ongeveer vier jongens gediagnosticeerd tegenover één meisje, maar in bevolkingsstudies, waar je gewoon kijkt naar wie de symptomen heeft, is de verhouding 2,4 op 1. Het verschil zit dus niet in wie het heeft, wel in wie gezien wordt.

Meisjes met ADHD hadden in die review in 15 studies meer klachten naar binnen toe, dus angst, depressie of allebei. En in de puberteit stegen depressieve klachten en zelfs zelfmoordpogingen bij meisjes met ADHD, terwijl dat bij jongens niet zo was. Dat zijn geen zachte cijfers.

Of meisjes nu vaker het onoplettende type hebben, zoals je overal leest? Daar is het bewijs minder eenduidig over dan je zou denken, want sommige studies vinden het en andere niet. Wat wél consistent terugkomt: meisjes vallen minder op en wie niet opvalt, wordt gewoon niet getest.

De diagnose komt jaren later

Een Zweedse registerstudie van Skoglund en collega's (2023) volgde ruim 85.000 mensen met ADHD. Vrouwen kregen hun diagnose gemiddeld op 23,5 jaar en mannen op 19,6, dus vier jaar verschil. Een Spaanse studie bij 900 volwassenen op het moment van hun eerste diagnose (Oltra-Arañó en collega's, 2025, voorlopig enkel als congresbijdrage) komt zelfs op bijna vijf jaar: vrouwen op 29, mannen op 24. En hier zit het gemene detail: de leeftijd waarop de symptomen begonnen, verschilde níét.

Lees dat nog maar een keer. Dezelfde start, vijf jaar langer wachten op een naam.

In die tussentijd gebeurt er natuurlijk iets. In de Zweedse studie had ongeveer de helft van de vrouwen met ADHD ook een angststoornis, tegenover een kwart van de mannen. Vrouwen belanden vaak eerst bij "het is stress", "het is angst" of "het zijn je hormonen". Niet omdat die labels fout zijn, maar omdat ze onvolledig zijn.

Hoe het eruitziet in het dagelijkse leven

Dit is wat ik bij mezelf zie en in bijna elk gesprek met vrouwen terughoor. Het ziet er bij iedereen anders uit, maar deze patronen komen heel vaak terug:

• Alles op het laatste moment en dan toch nog op tijd om schaamte te vermijden, met je hart in je keel.
• Lijstjes van lijstjes, want zonder een bepaalde structuur van buitenaf valt alles gewoon uit je hoofd.
• Heel sociaal en vrolijk in gezelschap en daarna dagen bezig met herstel.
• Hyperfocus op wat je graag doet en tegelijk niet aan tandenpoetsen kunnen beginnen omdat het te saai is.
• Het gevoel dat je kéihard moet werken voor wat anderen "gewoon" lijkt te lukken.
• Kritiek die binnenkomt als een klap, ook als ze zacht bedoeld was.

Van buiten ziet dat er soms slordig uit. Van binnen is het een brein dat kéihard werkt om bij te blijven en dat niemand dat ziet, is precies het punt van compenseren.

Hormonen en ADHD: wat we weten en wat niet

Hier wil ik voorzichtig zijn, want op sociale media lees je overal dat de perimenopauze je ADHD "ontmaskert". Een systematische review van Osianlis en collega's (2025, 11 studies) concludeert dat het bewijs voor een verband tussen geslachtshormonen en ADHD-symptomen bij vrouwen "grotendeels suggestief" is, omdat de studies klein en weinig in aantal zijn. De perimenopauze is zelfs nog helemaal niet onderzocht en de onderzoekers benoemen dat zelf als lacune.

Wat er wél is: een studie bij 32 jonge vrouwen (Roberts en collega's, 2018) die 35 dagen lang dagelijks hun speeksel en hun symptomen registreerden. Een daling van oestrogeen samen met een stijging van progesteron voorspelde meer ADHD-symptomen de dag erna, met pieken rond de menstruatie en net na de eisprong. Een kleine studie, maar ze klopt met wat heel veel vrouwen mij vertellen: de week voor hun regels valt alles uit hun handen.

Dus ja, de logica is er en de ervaring is er. Het grote onderzoek is er gewoon nog niet.

Wat je nu kan doen

Heb je een vermoeden dat dit over jou gaat, dan zou je kunnen beginnen met één vraag: hoeveel kost het mij om er normaal uit te zien? Als het antwoord "alles" is, dan is dat een signaal dat je ernstig mag nemen en daar heb je niet eerst een diagnose voor nodig. Een gesprek met iemand die het zelf meemaakte en kennis van neurodivergentie, kan al helpen om je verhaal te ordenen voor je naar een huisarts, psycholoog of psychiater stapt.

Je bent niet te veel en niet te weinig. Je bent een vrouw met een brein dat jarenlang leerde om zichzelf te verbergen en dat mag nu stoppen. Herken jij jezelf hierin, dan hoef je dat niet alleen uit te zoeken. 💜